පරණ ගෙදරින් එළිය ට එන්න !

පරණ ගෙදරින් එළිය ට එන්න !

කෙනෙක් ගෙයක් හදන්නේ අවුරුදු කීයක් ජීවත් වෙන්නද? මුළු ජීවිත කාළෙම වුණත් අවුරුදු සීයක ට අඩුයි. ඉතින් අවුරුදු දෙසීයක් තුන්සීයක් පවතින්න ගෙයක් හැදී ම තුළ ලොකු ගැටළුවක් තියෙනවා.

පරම්පරාවෙන් පරම්පරාව ට ජීවන විලාසයන් වෙනස් වෙනවා. අපි ට කළින් පරම්පරාවෙ වුවමනා එපාකම් වලට, හැඩ වැඩ වලට අනුව නර්මාණය වුණා වගේ ගෙදරක් අපි දැන හදන්නේ නැහැ. එහෙම ගෙදරක් තියෙනවානම් බාධක ගොඩක් මැද්දේ ගෙදර පෙනු ම, ඇතුළත කොහොම හරි වෙනස් කර ගන්නවා. අපි ට පස්සෙ පරම්පරාවත් එෟක ම කරන බව අපි දන්නවා. ඒ හින්දා අවුරුදු පනහක ට එහා කාලයක් පවතින ගෙදරක් හැදී ම මුලාවක් වගේ දැනෙවා.

ගෙදර කියන සංකල්පය අපේ ඔළුව ට මුල් බැහැගෙන තියෙන්නෙ ම ඉතා ම ස්ථාවර, ශක්තිමත් බිත්ති, උළු වහලය, ලී දොර ජනෙල් වගේ දේවල් එක්ක. හැම දේක ම කල් පැවැත්මත්, ශක්තිමත් බවත් තමයි ඔළුවට දාගන්නේ. ඉතින් ගෙදරක් හදන්න යන වියදම, කරදර ගොඩ, කාලය, ශ්‍රමය ගව් ගානක් ඉහළ යනවා. 

ලෝකෙ බිහිවුණු හැම කලාවක් ම එක එක කාලවලදි පෙරළිකාර ලෙස වෙනස් වුණා. සාහිත්‍යය, චිත්‍රය, සංගීතය වගේ ම සිනමාව වුණත් එහෙමයි. පෙරළිකාරයන් විසින් කලාව වෙනස් ම පරාසයන් ඔස්සේ අරගෙන ගියා. ඒත් ගෘහ නිරමාණ ශිල්පය ආකල්පම ය වශයෙන් වෙනස් වෙන්නේ ඉතා ම සෙමෙන්. ලොකු වෙනසක් පේන්නෙ ම නැති තරම්.

අනිත් කලා මාධ්‍ය වගේ නෙමෙයි, වාස්තු විද්‍යා ව කියන්නේ ජීවිතයත් එක්ක මුහුණ ට මුහුණ මුණගැසෙන භාවිතාවක්. ඒ කලාව ඇතුළේ අපි ට ජීවත් වෙන්න සිද්ධ වෙනවා. එතකොට ඒක කලාව කියන සීමාවන් ඉක්මවලා පරිහරණය සහ ජීවත් වීම කියන පැත්ත ට බරවෙනවා. ඒත් ජීවත් වීම සදහා නිරමාණය කරනවා කියන්නේ කොන්ක්‍රීට්, ගඩොල් සහ සෟථාවරත්වය විතරක් ම නෙමෙයි. එතන හිර වුණොත් වාස්තු විද්‍යාව මේ තියන ආකල්ප වගුරෙන් ගොඩ ට ගන්න අමාරුයි.

ගෙදරක තිබිය යුතු මූලික ම දේවල් තමයි ඉඩ කඩ, ආරක්ෂාව, කාළගුණික තත්වයන් ට මුහුණ දීමේ හැකියාව, වාතාශ්‍රය, ආලොකය සහ සුව පහසුව. ඒ දේවල් වලට ගැළපෙන ලෙස ගෙදරක් නිර්මාණය කර ගැනීම ට සදාකාළික අමුද්‍රව්‍ය ම අවශ්‍ය නැහැ. නිර්මාණාත්මක සිතීම සහ කොටුකරගෙන ඉන්න ඉතිහාස බිත්තිවලින් එළිය ට ඒමයි කළයුත්තේ. කෙනෙක් ගෙදරක් නිර්මාණය කරගැනීම ට වාස්තුවිද්‍යාඥයෙක් හමුවෙන්න එන්නේ කොහොම ද අඩුවියදමෙන් ගෙයක් හදන්නේ සිතමින්. ඒත් බොහෝ වෙලාව ට එයාගෙ අවශ්‍යතාවයන් පොකුර “අඩුවියදම්“ කියන අදහස අමතක කරල හිතපු එකක්. ඇයි හැමතිස්සෙම චීස් වලින් කැපුව වගේ හැමදේ ම ඉතාම මෘදු, පියරු බබෙක් වගේ ගෙදරක් ගැන හිතන්නේ? අපේ ජීවිත, එදිනෙදා අත්දැකීම් ඒ තරම් ම සුන්දර ද? මෘදු ද? හැම ජීවිතේක ම කඩතොළු, පැල්ළම්, මළකඩ තියෙනවා. ඒවා හරිය ට කපරාරු නොකරපු ගඩොල් බිත්ති වගේ, රළු සිමෙන්ති පොළොව වගේ, සිල්පර කොට වගේ, ටකරං වහළ වගේ. රළු බවත් මෘදු බවත් අතර අපූරු හමුවීමක්.

පරණ කන්ටේනර් වලින් උනත් ගෙවල් හදන්න පුළුවන්. පරණ දැව සිල්පර කොට දැන් ගෙවල් වල ගෘහ භාණඩ, පොළොව සහ පඩිපෙල් වල පැළපදියම් වෙලා. නිර්මාණාත්මක විදිහ ට අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරී ම තමයි අභියෝගය. ටිකක් රාමුවෙන් එළිය ට ඇවිත් හිතන්න විතරයි තියෙන්නේ. හැමදා ම කරපු දේවල් නැවත නැවත කිරී ම ටිකක් අතෘප්තිකරයි නේද? පරම්පරා ගානක් තිස්සේ ඔළු වල තැන්පත් වෙච්ච සංකල්ප විසිකරල හිතන එක අමාරුයි තමයි. ගොඩක් අය එහෙම හිතන්න ඉඩ දෙන්නෙ නැහැ. කව්රු හරි හිතුවොත් ඒක ට පැනල “බැහ්“ කියනවා. හැබැයි කවුරුවත් කරළ බලලත් නැහැ. අනිත් දේ තමයි වෙළදපොළ සංස්කෘතිය තුළින් කෙරෙන බලකිරීම. හරිය ට ඒ ඒ අමු ද්‍රව්‍ය, වෙළද නාම සහිත දේවල් භාවිතා නොකළොත් ගෙවල් හදන්න බෑ වගේ.

විවිධ අමුද්‍රව්‍ය, ඉදිකිරීම් ක්‍රම වගේ දේවල් වල ට වාස්තු විද්‍යාව තුළ දොර විවර ව තිබිය යුතුයි. එතකොට සාම්ප්‍රදායිකත්වය ඉක්මවා ගිය නිර්මාණ බිහිකරන්න පුළුවන්. ගොඩක් වෙලාව ට නිර්මාණ ශිල්පියා එහෙම අභියොග වලට සූදානම් වුණත් ගෙදරක් නිර්මාණය කර ගැනීම ට පැමිණෙන අය ඒක ට සූදානම් නැහැ. ඇයි පරම්පරාවෙන් ආපු සිතුවිළි උරුමය හින්ද.

අනිත් දේ තමයි අවශ්‍යතාවයන් ගොමුව. නිදන කාමර හතරක්, කාර්යාල කාමරයක්, ආලින්දය, කෑම කාමරය, සුළු මුළුතැන් ගෙය, මුළුතැන්ගෙය, ගබඩා කාමර, රූපපෙට්ටි නරඹන කාමරය, අමුත්තන්ගේ කාමර ය මෙකී නොකී අවශ්‍යතාවයන් මහ ගොඩක්. නමුත් මොහොතක් නිදහසේ කල්පනා කළාම විසදගන්න පුළුවන් ඔය දේවල් වලින් කීයෙන් කීයද සාමාන්‍ය යෙකට අවශය කියලා. සාලය, කෑම කාමරය, රූපවාහිනිය නරඹන තැන් එක ස්ථානයක නිර්මාණය කරගන්න කාලය ඇවිත්. මුළුතැන් ගෙය ආලින්දයට සහ කෑම ගන්නා ස්ථානය ට විවෘත අවකාශයක් කරගන්න බැරි ඇයි? එහෙම වුණොත් මුළුතැන් ගෙය අපිරිසිදුවට තියාගන්න ම බැරිවෙනවා. ඒක ම කොච්චර දෙයක් ද? පවුළක ට ළමයි දෙන්නයි, කාමර හතරයි. ගණිතමය අවුළක් තියෙනවා නේද?

අවශ්‍යතාවය, දැරිය හැකි මුදල වගේ ම නිර්මාණාත්මක සහ වෘත්තීම ය දැනුම එකිනෙක මුණගස්වා සාම්ප්‍රදායික පරණ ගෙදරින් අලුත් සංකල්පමය ගෙදරකට ගෙවදෙන්න කාලය ඇවිත්.

සුමුදු අතුකෝරල 
[2014 ජනවාරිය]

තේරුණේ නෑ තමයි, ඒත් සිත සතුටුයි

තේරුණේ නෑ තමයි, ඒත් සිත සතුටුයි

හොදට ම සීතල බව තවත් එත්තු ගන්වන මීදුම් වළාවක් ඒ සිතුවම සම්පූර්ණ කළා. පොඩි වැහි බීරම නොතිබුණානම් ඒක තවත් අඩුවක් වෙන්න තිබණා. නගරය ට ආසන්න ව වුණත් කදුගැටයක් උඩ තනි වී පිහිටා තිබී ම ඒ නdස්රත් දෙව් මැදුර ට ලැබුණු ඉහළ ම දායාදය වෙන්න පුළුවන්. කළුවර වැටෙන්න ආසන්නව තිබුණු එම මොහොතේ ඒ අත්දැකීම ඉතාම රෝමාන්තික බවකින් වෙලී තිබුණත්, දවසේ ඕනෑ ම වෙලාවක ඒ අත්දැකීමෙහි ලොකු වෙනසක් දැනෙන එකක් නැහැ.

 බණඩාරවෙළ නගරයට ඉතාම ආසන්නයේ හුදකළා කදුගැටයක් මත, නාස්රත් කන්‍යා රාමය ට යාබද ව පිහිටා ඇති මේ කුඩා දෙව් මැදුර මෑත ඉතිහාසයේ මා දුටු ඉතා ම අලංකාර ගොඩනැගිල්ලක්. දශක කිහිපයක ට පෙර නිරමාණය වුණත්, එම ගොඩනැගිල්ල කාලය අතික්‍රමණය කරන සුවිශේෂී නිර්මාණයක්.

පිටත ට දිස්වන්නේ කළුගල් බිත්තියක් මත රැදි සරළ වහලයක් සහ අල්තාරය යැයි සිතිය හැකි, ඉහළට නැගුණු කළු ගල් ස්ථම්භයක්. නමුත් ඒ කළු ගලින් සැදි හතරැස් කුළුණ මතින් දෙපස ට විහිදෙන විසල් වැහි පීලි කුරුසයක දළ රුවක් මවාපාන බව දකින්නට පුළුවන්. අපව ගොඩනැගිල්ල තුළට ඇදගන්නේ ඒ කළු ගල් වලින් සැදි පවුරුම ය පෙනුම මයි. ඔබේ ආත්මය දෙවියන් අභිමුව ට රැගෙන යාමට නම්, ඔබ ඒ කුඩා ලී දොරටුවෙන් ඇතුළු විය යුතුම යි.

රළු බව සහ දුහුල් බව අතරත්, ඝන බව සහ මුදු බව අතරත් ඒ මේ අත ලියවෙන කදිම සංවාදයක්! පිටත ට දිස්වන එම කළු ගල් බිත්තිය ට සමාන්තර ව අනෙක් පස නිර්මාණය වී ඇත්තේ විසල් වීදුරු ජනෙල් වලින්. ඔබේ සිත එළියට ඇද ඈතින් පෙනෙන හරිත නිම්නය ට විසිකිරීම ට ඔබ ට සිතෙණු ඇත. පය ට රළු ගල් පොළව, ඉහළින් ලී පටි වලින් සැදි කුහර සිවිලිම. පාවහන් පළදා සිටීමෙන්, ඔබ ඔබේ සංවේදී බවට සමු දෙන්නේ ඇයි? දේවත්වය අභිමුව ඔබ තවත් එක් කුඩා මිනිසෙකු බව කියාපෑම ට මහ පිළිම හෝ විශාල අලංකරණ විස්තර ඒ සරළ අවකාශයට අවශ්‍යවී නැත. නමුත් ඔබ තවත් සාමාන්‍ය මිනිසෙකු බව එහි ඇතුල් වන විට ම ඔබට දැනෙනු ඇත. නවීන පන්නයේ පන්සලක ට ගොස් ඔබ සොයන ධර්මය හෝ හිතේ සැහැල්ලු බව කිසිදාක ඔබ ට ලැබී ඇත්ද? විසල් පිළිම, අධි වර්ණ චිත්‍ර, කැටයම් කණු සහ මාළිගා පියසි වලින් හෙබි මහා විහාරයක ට වඩා මේ දෙව් මැදුර තුළදී දැනෙනනේ හද්දා පිටිසර ගමේ පන්සල ක වැළි මළුව ට වැටී ඇති දිරා ගිය බෝ පතක් දුටු විට දැනෙන ආකාරයේ පහන් හැගීම ක්.

වාස්තු ව්ද්‍යා ශිල්පය තුළින් මිනිසෙකු ට බලකරනවා ට වඩා දැනෙන් ට හැරිය හැකි බවට මෙය කදිම උදාහරණයක්. යාඤාකිරීම සදහා සැළසුම් කර ඇති අවකාශය හිතාමතා ම නිර්මාණකරුවා විසින් එක් පසෙක ට බර කොට ඇත්තේ, මෙතෙක් කල් දෙවියන් ඇදහූ සාම්ප්‍රදායිකත්වය ට සමුදීම ට මෙනි. නමුත් ඒ තුළින් බිහිවන කදිම අසමතුළිත සම්පිණඩනය නිර්භීත ප්‍රකාශනයක්. ලී බංකු කිහිපයෙහි සරළ නිමාව ඒවා එහි ඇති බව පවා අමතක කරන්නක්.

ආසනාගාරය අල්තාරය දෙසට විහිදෙන්නේ දැනෙන නොදැනෙන තරමේ බෑවුමක් සහිතව රළු කළුගල් බිම් ඇතිරුම මතින්. ඉහළින් සිවිළිම නිමවා ඇත්තේ හතරැස් හැඩැති කොණාකාර සරළ කුහර හතර ලී පටි වලින් මනාව ආවරණ ය කිරීමෙන්. පුදුමය නම් මෙයයි. ඔබ සෙමෙන් අල්තාරය අසළ ට පිය මනින විට ඔබ සහ සිවිළිම අතර ඇති අවකාශය ක්‍රමයෙන් විශාල වන බව ඔබට දැනේවි. ඒ පොලොවෙහි සකසා ඇති දළ බෑවුම නිසයි. එම කුඩා දෙව් මැදුර තුළ ඇති ඉතා ම සෞන්දර්‍යාත්මක විශ්මය එයයි. දේවත්වය පාමුල ඔබේ අගුටුමිටි බව ඔබ ම පසක් කර ගන්න.

පන්සලක හෝ පල්ලියක ප්‍රධාන දේව හෝ බුද්ධ පිළිමය එතරම් කුඩාවට සහ සරළව පිහිටුවා තිබීම ඇස් අදහාගත නොහැකිතරමේ සතුටක් ගෙනදෙන්නක්. පිළිමයකට කළ නොහැකි දෙයක් සංවේදීව සැළසුම් කළ අවකාශයකින් කළ හැකි බවට කෙරුණු ආශචර්යමත් අත්හදාබැලීමක් ලෙස එහිදී දැනුණු හැගීම තවමත් හිත තුළ දෝංකාර දේ. කුඩා දේව රූපය වටා සැදි රන් ආලේපිත සරළ වෘත්තය හරියට ම ඒ ඉදිරිපිට සිටගත් විට ඔබ සිත තුළ ඉපිළයන පහන් බවෙහි විශ්මය ම වැනිය. හතරැස් අල්තාරය ඉහළින් ඇති වීදුරු පියස්ස මතින් කඩා හැළෙන ආලෝක වර්ශාව ට තෙමෙන්න. දෙවියන් වෙත ළගා වීමට සංකීර්ණත්වය නමැති පාරෙහි වේගයෙන් දුවනවාට වඩා සරළ බව තුළ නතරවීමෙහි මාර්ගය ඉතා කෙටි බව එවිට ඔබට දැනේවි.

ආගම සහ ආගමික නායකයින් කළයුත්තේ ඉගැන්වීම හෝ පෙරළි කිරීම නොවෙයි ආදර්ශමත් වීම බව මෑතකදි කතා බහකදි කියවුණා. ආගමික ස්ථානයක ගොඩනැගිළි සහ අවකාශ වලිනුත් විය යුත්තේ එය ම බව මට මතක් වුණේ දැන්. දකින දකින හැම තැනම බුදු පිළිම බිහි වෙනවා, ටජ්මහළට වඩා අලංකාර කෑටයම් පිරුණු පන්සල් ඉදිවෙනවා. හැමදේකින්ම කරන්න හදන්නේ බල කිරීම් කරන්න. ආදර්ශදෙන්න (Inspire) කවුරුවත් නැහැ. ගමේ පන්සලේ වැළිමළුව අසළ බෝ පත් සෙවණ යට හිත වත් සන්සුණ් වෙන්න තිබුණා. ධර්ම ය දර්ශනයක් විදිහට තමන් අභිමුවට ගෙන එන පන්සලක ට මිස හිත සුණුවිසුණු කරන පෙරළිකාර ආගමික සාශ්තෘවරුන් අරක්ගත්ත මාළිගා ගැන දෙපාරක් හිතන්න වෙනවා.

මේ සිතුවිලි ඔස්සේ ටිකක් වැඩිපුර හිතන්න පෙළඹුවේ ඒ සරළ දෙව්මැදුර. එහිදී ලද අත්දැකීම මේ ජපන් හයිකුවට සමානයි වගේ දැනෙනවා.

//හන්දියේ ඇහුණා

බණ දෙශනාවක්.

තේරුණේ නෑ තමයි

ඒත් හිත සතුටුයි//

(බණ්ඩාරවෙළ නාසරත් දෙව් මැදුර නිර්මාණය වුණේ වාස්තු විද්‍යාඥ ජෙෆ්රි බාවා මහතා අතින්. වාස්තු විද්‍යාඥ උල්රික් ප්ලෙස්නර් මහතා ඒ සදහා විශාල නිර්මාණ දායකත්වයක් දැකවූ බවද කියවේ.)

සුමුදු අතුකෝරල

(2013 ඔක්තෝබරය)